ประวัติบ้านเป้า หมู่ที่ 3

ตำบลบ้านไผ่ อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น

ประวัติความเป็นมา

                ก่อนจะมาเป็นบ้านเป้าอย่างที่เห็นขณะนี้ บริเวณนี้ยังเป็นป่าไม้เบญจพรรณ มีแหล่งน้ำและสัตว์ป่าอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านเมืองเพีย และบ้านเกิ้ง ได้เริ่มทยอยมาจับจองที่กันบ้างแล้ว ใน พ.ศ. 2524 หรือก่อนี้เล็กน้อย ครั้นถึง พ.ศ. 2434 นายจำปา ผิวขาว ได้นำชาวบ้านและครอบครัวจากบ้านชนบทเป็นครอบครัวกลุ่มใหญ่ มาตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณที่ถัดมาจากกลุ่มที่มาตั้งก่อนแล้ว บริเวณนี้เป็นโนนป่ามีต้นยางและต้นเป้าขึ้นอยู่มากใกล้ๆกับลำห้วยยาง และได้ตั้งชื่อหมู่บ้านว่า “บ้านเป้า” ตามสภาพของป่าที่มีป่าชนบทจึงได้ให้เป็นหมู่บ้านที่ถูกต้อง ขึ้นต่อตำบลบ้านเป้า (ที่ตั้งอยู่ในเขตของกิ่งอำเภอบ้านแฮดในขณะนี้เป็นตำบลที่ไม่ได้เป็นหมู่บ้านมาก่อน) นายจำปา ผิวขาว ได้เป็นผู้ใหญ่บ้านคนแรก มาในปี พ.ศ. 2443 – 2444 ได้มีชาวบ้านกุดเป่งที่ถูกน้ำท่วมได้อพยพออกมาตั้งบ้านเรือนอยู่ที่บ้านเป้าเพิ่มเติมขึ้นมาอีกในระยะนั้นบ้านเป้าขึ้นอยู่ในตำบลบ้านเป้า และตำบลบ้านเป้าก็ขึ้นอยู่ในการปกครองของอำเภอชนบท ครั้นต่อมา พ.ศ. 2470 ได้จัดตั้งตำบลบ้านไผ่ขึ้นมาแทน ตำบลบ้านเกิ้งแล้วบ้านเป้ารวมถึงบ้านกุดเป่ง บ้านธาตุ ล้านหนองผือ บ้านหนองกุง ก็ขึ้นมาตรงต่อตำบลบ้านไผ่ เมื่อตำบลบ้านไผ่ได้ยกฐานะขึ้นเป็นกิ่งอำเภอบ้านไผ่ และต่อมาเป็นอำเภอบ้านไผ่ บ้านเป้าก็อยู่ในความปกครองของกิ่งอำเภอบ้านไผ่ หรือ อำเภอบ้านไผ่ตลอดมาจนถึงทุกวันนี้

                บ้านเป้าตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของที่ว่าการอำเภอบ้านไผ่ ห่างออกไปประมาณ 11 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมด 3.51 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขตดังนี้

                                ทิศเหนือ                                จรดเขตพื้นที่บ้านธาตุ

                                ทิศใต้                                      จรดเขตพื้นที่บ้านหนองนาขวัญ ตำบลเมืองเพีย

                                ทิศตะวันออก                       จรดเขตพื้นที่บ้านกุดเป่ง

                                ทิศตะวันตก                          จรดเขตพื้นที่บ้านโนนละม่อม

                แหล่งน้ำและป่าไม้ บ้านเป้าได้มีแหล่งน้ำธรรมชาติคือ ลำห้วยวังยาง มีการขุดลอก เพื่อให้เก็บน้ำไว้ได้มาก ขุดลอกในเวลาไล่เลี่ยกันกับหนองน้ำใหญ่หนองเบ็ญของบ้านกุดเป่ง สำหรับป่าไม้นั้นยังมีโคกป่าช้าอยู่พื้นที่ประมาณ 30 ไร่ กับพื้นที่ดอนปู่ตา ขนาดพื้นที่ 19 ไร่เศษ นอกจากนั้นเป็นป่าละเมาะไปแล้ว แต่ยังมีต้นยางขนาดใหญ่อยู่ที่ชาวบ้านช่วยกันอนุรักษ์เอาไว้ นับว่าเป็นสิ่งที่ดีที่ลูกหลานชาวบ้านเป้าจะได้ร่วมกันดูแลรักษาป่าเอาไว้ให้ดี หรือส่วนปลูกป่าขึ้นมาเสริมให้เป็นป่าสมบูรณ์ต่อไป

                การสาธารณูปโภค บ้านเป้ามีสาธารณูปโภคอยู่ในเกณฑ์ดี คือ มีไฟฟ้า-ประปาและโทรศัพท์สาธารณะใช้แล้วส่วนถนนภายในหมู่บ้านเป็นถนนคอนกรีตแล้ว ส่วนถนนระหว่างหมู่บ้านนั้น ยังมีบางส่วนเป็นลูกรังอยู่แต่ก็ไปมาสะดวกดี ทุกฤดูกาล

                จำนวนประชากร บ้านเป้ามี 207 ครัวเรือน ประชากรทั้งหมด 828 คน เป็นชาย 402 คน เป็นหญิง 426 คน มีอาชีพทำนา ทำไร่ ทำสวน เลี้ยงสัตว์ รับจ้างและค้าขายเล็กๆน้อยๆ

                ด้านศาสนา มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา เชื่อในผลกรรมและไสยศาสตร์ ยึดมั่นในฮีต 12

                ด้านการศึกษา มีโรงเรียนประถมประจำบ้าน 1 โรงเรียน คือ “โรงเรียนบ้านเป้า” สร้างขึ้น พ.ศ. 2524 เปิดสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาล – ชั้นป.6 เมื่อจบแล้วก็เข้าไปเรียนต่อที่โรงเรียนมัธยมที่โรงเรียนเบญจมิตรวิทยาคม (โรงเรียนบ้านธาตุ) และต่อม.4 ที่โรงเรียนบ้านไผ่ (ขก.5) หรือต่อสายอาชีพที่วิทยาลัยการอาชีพบ้านไผ่

                บุคคล/ ผู้นำ/ สถานที่สำคัญ

                                วัดบูรณประชาวาส เป็นวัดประจำหมู่บ้านฝ่ายมหานิกาย สร้างเมื่อ พ.ศ. 2497

                                ผู้ใหญ่บ้านคนแรกคือ นายจำปา ผิวขาว                        คนปัจจุบันคือ นายสมบัติ ใบเข็ม

                                พ่อใหญ่จ้ำคนแรกคือ   นายยัง อนุชน                          คนปัจจุบันคือ นายคำตา อังมา

                                หมอธรรมคนแรกคือ นายสี อนุชน                               คนปัจจุบันคือ นายโพธิ์ศรี วงษ์กัน

                                หมอสู่ขวัญคนแรกคือ นายคำฟอง นาสกุล                คนปัจจุบันคือ นายคำตา อังมา

                                หมอแคนคนแรกคือ นายใจ อนุชน                              คนปัจจุบันคือ นายสี อนุชน

                                หมอพิณคนแรกคือ นายกุม อนุชน                              คนปัจจุบันคือ นายสมหวัง พิมพ์สอน

                                หมอลำคนแรกคือ นายหัด ป่ายาง                 คนปัจจุบันคือ นายอุ่น ผิวผาง

                                หมอตำแยคนแรกคือ นางน้อย ป่าสาน                        คนปัจจุบันคือ   นางนวล ผาสกุล

                                ประธานกองทุนเงินล้านคือ นายบุญมี วนกิจ

                                ประธาน อสม. คือ นายกองพัน สมบัติ

                คณะผู้ร่วมสืบค้นประวัติ

                                นายคำมูล บังนาง                              นายสมบัติ ใบเข้ม

                                นายสุพรรณ อุดม                               นายคงฤทธิ์ เทียบสิงห์

                                นายทองอินทร์ ใบเข้ม                      นายถวัล อนุชน

                                นายวันนา เชื้อแก้ว                            นายสี ภักดีญา

           

   
   

อ้างอิงมาจาก     : อาจารย์ศิริ ศรีจุมพล อาจารย์ทวี ชำนาญเวช และคณะ,     สืบฮอยบ้าน ตำนานเมืองประวัติอำเภอบ้านไผ่,  

   

         โรงพิมพ์นันทศิลป์, 2547