ประวัติตำบลบ้านไผ่

พัฒนาการทางประวัติศาสตร์

เดิมทีเดียว บริเวณอันเป็นพื้นที่ของตำบลบ้านไผ่อยู่ในขณะนี้นั้น หมู่บ้านต่างๆ คือ บ้านเกิ้ง บ้านหนองแวงไร่ บ้านเป้า บ้านหนองผือ บ้านธาตุ เป็นต้น ขึ้นอยู่กับตำบลบ้านเป้า อำเภอชนบท ครั้นต่อมา ได้ขยายออกไปมีความเจริญมากขึ้น สมควรแยกหมู่บ้านออกจากตำบลบ้านเป้า แล้วตั้งเป็นตำบลใหม่ขึ้นมาเพื่อความสะดวกในการบริหาร ในขณะนั้นบ้านเกิ้งเป็นบ้านใหญ่มีความพร้อมในหลายๆด้าน ทางการจึงได้ยกฐานะให้เป็นที่ตั้งของตำบล เรียกชื่อว่า “ตำบลเกิ้ง หรือตำบลบ้านเกิ้ง” ขึ้นต่ออำเภอชนบทอยู่ ขณะนั้น ได้มีผู้คนจากบ้านเมืองเพีย ชนบทและจากที่อื่นๆได้อพยพครอบครัวเข้ามาอยู่ในท้องที่ตำบลบ้านเกิ้งมากขึ้นเรื่อยๆหมู่บ้านต่างๆมีมากขึ้น เช่น บ้านโคกสูง กุดเป่ง หนองผักแว่น โนนละม่อม บ้านหนองกุง บ้านหนองลุมพุก ตลาดบ้านไผ่ บ้านไผ่นอก
มาใน พ.ศ. 2470 ทางการยกฐานะของชุมชนต่างๆที่ขึ้นต่อตำบลบ้านเกิ้งนั้นขึ้นเป็นกิ่งอำเภอเรียกชื่อว่า “กิ่งอำเภอบ้านไผ่” เหตุที่ไม่ตั้งเป็นกิ่งบ้านเกิ้ง เพราะฟังดูแล้วไม่เพราะไม่ทันสมัยเป็นชื่อแบบบ้านนอก เมื่อตั้งเป็นชื่อกิ่งอำเภอบ้านไผ่แล้วก็ได้ยุบตำบลบ้านเกิ้งลงเป็นหมู่บ้านธรรมดาแล้วมาตั้งเป็นตำบลบ้านไผ่ขึ้นมาแทน ทางรถไฟก็ได้ตัดผ่านบ้านไผ่มุ่งสู่ ขอนแก่น อุดร และหนองคาย ตำบลบ้านไผ่ก็มีความเจริญมากขึ้นเรื่อยๆมีหมู่บ้านต่างๆที่ขึ้นต่อขณะนี้ 13 หมู่บ้าน ที่อยู่นอกเขตเทศบาล คือ

หมู่ที่ 1  บ้านหนองผือ                                 
หมู่ที่ 2  บ้านกุดเป่ง                             
หมู่ที่ 3  บ้านเป้า                                 
หมู่ที่ 4  บ้านโนนละม่อม (บ้านโนนอีมอม)  
หมู่ที่ 5  บ้านธาตุ
หมู่ที่ 6  บ้านป่าแดง            
หมู่ที่ 7  บ้านโคกสูง    
หมู่ที่ 8  บ้านทุ่งมน
หมู่ที่ 9  บ้านหนองผักแว่น
หมู่ที่ 10  บ้านหนองกุง
หมู่ที่ 11  บ้านกอบง
หมู่ที่ 12  บ้านดอนนาดี (บ้านดอนกอย)      
หมู่ที่ 13  บ้านทุ่งมน

นอกจากนี้ ยังมีหมูบ้านบางส่วนที่อยู่ในเขตเทศบาลตำบลบ้านไผ่อยู่อีก ที่เรียกว่าชุมชน มีอยู่ 10 ชุมชน คือ ชุมชนปอบิด ชุมชนบ้านข่าพัฒนา ชุมชนโพธิ์สวรรค์ ชุมชนหมู่ 4 พัฒนา ชุมชนสุมนามัย ชุมชนโนนสวรรค์ ชุมชนแสงทองประชาสรรค์ ชุมชนขนมจีน 2000 ชุมชนบ้านไผ่เก่า ชุมชนกกแดง
สภาพภูมิศาสตร์ อาณาเขต ตำบลบ้านไผ่ปัจจุบันนี้ มีอาณาเขตดังนี้
ทิศเหนือ          ติดต่อกับเขตตำบลโคกสำราญ อำเภอบ้านแฮด
ทิศใต้             ติดต่อกับเขตตำบลหัวหนอง
ทิศตะวันออก     ติดต่อกับเขตตำบลในเมือง
ทิศตะวันตก      ติดต่อกับเขตตำบลเมืองเพีย
ภูมิประเทศ ส่วนมากจะเป็นที่ราบใช้เป็นที่ทำนา ที่โนนก็มีบ้างใช้เป็นที่สร้างบ้านและทำสวนดินเป็นดินร่วนปนทราย มีความสมบูรณ์น้อย มีลำห้วยหลายสายไหลผ่าน คือ ลำห้วยจิก ลำห้วยทราย ห้วยน้ำเกลี้ยง และเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ คือ แก่งละว้า  แต่ลำห้วยเหล่านี้ก็ได้ตื้นเขินขึ้นมาก แก่งละว้าก็เช่นกันจำเป็นต้องวางแผนในการขุดลอกต่อไปโดยเฉพาะแก่งละว้าจะต้องปรับปรุงขนาดใหญ่ใช้งบประมาณจำนวนมาก เพราะมีพื้นที่กว้างขวางเป็นแหล่งเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืด และเป็นแหล่งที่นำเอาน้ำมาผลิตเป็นน้ำประปาให้ชาวอำเภอบ้านไผ่ได้นำมาอุปโภคบริโภค
ภูมิอากาศ ตำบลบ้านไผ่ก็มีสภาพภูมิอากาศเหมือนกับตำบลอื่นๆ คือ ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม ฤดูฝนเริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม ฤดูหนาวเริ่มตั้งแต่กลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์
ทรัพยากร ป่าไม้ในอดีตเคยมีป่าไม้ที่สมบูรณ์ แต่ปัจจุบันนี้ป่าไม้เหล่านั้นได้ถูกตัดโค่นลงไปเพื่อทำเป็นที่ทำนา ทำไร่ จะเหลืออยู่บ้างก็เฉพาะตามดอนปู่ตาและป่าชุมชนที่วัดป่าบ้านทุ่งมน-โคกสูง จำนวนประมาณ 80 ไร่ วัดบ้านทุ่งมนทั้งสิ้นประมาณ 10 ไร่ และบ้านกุดเป่ง 80 ไร่ นอกนั้นก็เป็นสวนป่ายูคาลิปตัส จึงน่าเป็นห่วงมาก เมื่อไม้ไม่มีก็จะส่งผลกระทบในด้านต่างๆเกิดความแห้งแล้งจึงควรที่จะได้ร่วมแรงร่วมใจกันปลูกป่าขึ้นมาในที่สาธารณะของแต่ละหมู่บ้าน
แหล่งน้ำ มีแหล่งน้ำที่เป็นลำห้วย 3 สาย ดังได้กล่าวแล้ว คือ ลำห้วยจิก ลำห้วยทราย และลำห้วยน้ำเกลี้ยง แหล่งน้ำบริเวณแก่งละว้าและแหล่งน้ำตามหมู่บ้านต่างๆ เช่น สระหรือบ่อเลี้ยงปลาที่ได้รับการสนับสนุนจาก กสช. และชลประทานจังหวัด
การทำนาและไร่สวน หมู่บ้านต่างๆในรอบนอกของเทศบาลจะมีการทำนากันทั้งนั้นข้าวที่ปลูกเป็น ข้าวเหนียว ข้าวเจ้าจะปลูกกันน้อย เป็นการทำนาปี ส่วนนาปรังนั้นมีทำบ้างที่บ้านธาตุ บ้านป่าแดง สวนจะทำสวนมะม่วง นอกนั้นเป็นสวนแบบสวนครัว ปลูกพืชผักนานาชนิด ไร่จะเป็นไร่อ้อยและไร่มันสำปะหลัง แต่ไม่มีมากเพราะมีพื้นที่น้อย
การคมนาคม มีถนน รพช.ลาดยาง 1 สาย จากปากทางบ้านหนองผือแยกจากถนนมิตรภาพผ่านบ้านหนองผือ บ้านเป้า บ้านเป่ง บ้านธาตุ บ้านป่าแดง เข้าสู่หมู่บ้านต่างๆของตำบลโคกสำราญ กิ่งอำเภอบ้านแฮด ส่วนเส้นทางเชื่อมระหว่างหมู่บ้าน เป็นถนนลูกรังอยู่ในสภาพดี ไป-มา สะดวกถนนภายในหมู่บ้านต่างๆเป็นคอนกรีตเกือบทุกบ้านแล้ว
การสาธารณูปโภค มีสถานีอนามัยตำบล 1 แห่ง ตั้งอยู่ที่บ้านธาตุ หมู่ที่ 5 มีคณะ อสม. ทุกหมู่บ้าน การไฟฟ้ามีครบทุกหมู่บ้าน การประปามีในหมู่บ้านและชุมชนใหญ่ๆโทรศัพท์สาธารณะ (ตู้โทรศัพท์) มีเกือบครบทุกหมู่บ้าน
การศึกษา มีสถานศึกษา คือ โรงเรียนประถมศึกษาอยู่ 4 โรง เป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา 2 โรง (ไม่มีโรงเรียนมัธยมและวิทยาลัย) คือ

  1. โรงเรียนบ้านหนองผือ-กอบง ตั้งอยู่ที่บ้านหนองผือ
  2. โรงเรียนบ้านเป้า ตั้งอยู่บ้านเป้า
  3. โรงเรียนบ้านทุ่งมน ตั้งอยู่ที่บ้านทุ่งมน
  4. โรงเรียนเบญจมิตรวิทยาคม (มี 4 บ้านมาเรียนร่วมกัน) ตั้งอยู่ที่บ้านธาตุ

จำนวนประชากร ตำบลบ้านไผ่มีทั้งหมด 6,507 คน เป็นชาย 3,213 คน เป็นหญิง 3,294 คน มีครัวเรือน
ทั้งหมด 1,189 ครัวเรือน (ข้อมูลปี 2546) มีเชื่อสายมาจากลาวเวียงจันทน์และหลวงพระบาง ภาษาพูดใช้ภาษาไทยอีสาน ส่วนภาษาเขียนใช้ภาษาไทยกลาง
ด้านความเชื่อ จะเชื่อและยึดมั่นอยู่ในหลักพุทธศาสนา คือเชื่อว่า ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว นอกจากนี้มีความเชื่อเรื่องภูตผี เช่น ประเพณีเลี้ยงผีปู่ตา มีความเชื่อในเรื่องเวทย์มนต์คาถาและเรื่องโหราศาสตร์ เช่น จะแต่งงาน จะสร้างบ้าน จะทำธุรกิจอะไรจะต้องไปดูหมอ (หมอดู) ดูฤกษ์ ดูยาม ในเรื่องขนบธรรมเนียมประเพณีนั้น ชาวตำบลบ้านไผ่ยังยึดมั่นอยู่ในเรื่องบุญประเพณีต่างๆ ที่เรียกว่า ฮีต12 ครอง14
บุคคลสำคัญ
                        กำนันคนแรก คือ นายโฮง ทองหล่อ              คนปัจจุบัน คือ นายดำรง มูลกัน
เจ้าคณะตำบลบ้านไผ่ เขต 1 พระครูนิมิต สารสุนทร (หลวงพ่อภา) วัดบ้านป่าแดง
เจ้าคณะตำบลบ้านไผ่ เขต 2 พระครูอนันต์สารคุญ สารสุนทร (หลวงพ่อสา) วัดสว่างทุ่งมน
นายก อบต.บ้านไผ่ คือ นายสมัคร ราชจันทร์
นายคำเสร็จ กาพจั้ง (เผด็จศึก พิษณุราชันย์) อดีตนักมวยไทยชื่อดัง
ประธานกองทุนเงินล้าน คือ นายไสว จิตรดี
ผลิตภัณฑ์ที่ลงทะเบียนประกวดเพื่อคัดเลือกเป็นสินค้า OTOP

  1. ดอกไม้ประดิษฐ์จากผ้าไหมและผ้าใยบัว ของหมู่ 2
  2. ผลิตภัณฑ์จากใยบวบ ของหมู่ 2
  3. ผลิตภัณฑ์จากสำลี ของหมู่ 1 (บริษัท เพิ่มพูนอุตสาหกรรม)
  4. ปลาส้ม ของชุมชนแสงทอง
  5. ผ้าไหม ของหมู่ 8
  6. เสื้อผ้าสำเร็จรูป ของหมู่ 1